Vải Tencel là gì? Đặc điểm, ưu nhược điểm và ứng dụng

Vải Tencel là cách gọi phổ biến của các loại vải được dệt từ hoặc có chứa sợi TENCEL™, thương hiệu sợi cellulose của Lenzing. Hai dòng sợi phổ biến thuộc thương hiệu này là TENCEL™ Lyocell và TENCEL™ Modal, đều sử dụng cellulose có nguồn gốc từ gỗ làm nguyên liệu. Vải chứa sợi TENCEL™ thường được biết đến với bề mặt mềm mịn, khả năng điều tiết độ ẩm và độ rũ tốt, nên được ứng dụng trong thời trang, chăn ga gối và nhiều sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với da.

Tuy nhiên, Tencel không đồng nghĩa hoàn toàn với Lyocell, cũng không phải là một loại lụa tự nhiên. Đặc tính của vải thành phẩm còn phụ thuộc vào loại sợi, tỷ lệ pha, chi số sợi, cấu trúc dệt và quá trình hoàn tất. Phần dưới đây sẽ giải thích rõ từng khái niệm để tránh nhầm lẫn khi lựa chọn sản phẩm Tencel.

TENCEL™ là gì và có phải Lyocell không?

TENCEL™ là thương hiệu sợi dệt may của Lenzing, không phải tên chung của một loại vải. Trong thương hiệu TENCEL™ có hai nhóm sợi phổ biến là TENCEL™ Lyocell và TENCEL™ Modal.

Lyocell, ngược lại, là tên chung của một loại sợi cellulose tái sinh. Vì vậy, mọi sợi TENCEL™ Lyocell đều thuộc nhóm Lyocell, nhưng không phải mọi sợi Lyocell trên thị trường đều là TENCEL™ Lyocell. Các nhà sản xuất khác cũng có thể sản xuất sợi Lyocell mà không sử dụng thương hiệu TENCEL™.

Tương tự, Modal là tên một nhóm sợi cellulose tái sinh, còn TENCEL™ Modal là dòng Modal do Lenzing sản xuất và kinh doanh dưới thương hiệu TENCEL™. Vì vậy, cách nói “Tencel chính là Lyocell” khá phổ biến nhưng chưa hoàn toàn chính xác về thuật ngữ.

Vải Tencel được làm từ gì?

Sợi TENCEL™ Lyocell và Modal được sản xuất từ cellulose có nguồn gốc từ gỗ. Theo Lenzing, nguồn gỗ sử dụng cho các dòng sợi TENCEL™ đến từ nguồn được chứng nhận hoặc kiểm soát theo các tiêu chuẩn về quản lý rừng.

Gỗ được xử lý thành bột cellulose chuyên dùng cho sản xuất sợi. Phần cellulose sau đó được hòa tan và tái tạo thành sợi thông qua quy trình sản xuất phù hợp với từng dòng Lyocell hoặc Modal.

Về phân loại vật liệu, TENCEL™ Lyocell và Modal thuộc nhóm sợi cellulose tái sinh. Chúng khác với sợi tự nhiên được lấy trực tiếp từ thực vật như Cotton hoặc lanh, đồng thời cũng khác với sợi tổng hợp có nguồn gốc dầu mỏ như Polyester.

Vải Tencel được sản xuất như thế nào?

TENCEL™ Lyocell và TENCEL™ Modal đều bắt đầu từ cellulose có nguồn gốc gỗ, nhưng không được sản xuất bằng cùng một quy trình. Đây là điểm cần phân biệt khi tìm hiểu về chất liệu Tencel.

TENCEL™ Lyocell được sản xuất như thế nào?

Với TENCEL™ Lyocell, bột cellulose được hòa tan trực tiếp trong dung môi để tạo thành dung dịch. Dung dịch cellulose sau đó được đưa qua các đầu kéo sợi để hình thành filament, tiếp tục qua các công đoạn rửa, sấy và xử lý thành sợi sử dụng trong ngành dệt.

Lenzing sử dụng quy trình sản xuất vòng kín cho TENCEL™ Lyocell, trong đó hơn 99,8% dung môi được thu hồi và đưa trở lại chu trình sản xuất. Đây là một trong những đặc điểm kỹ thuật nổi bật của dòng TENCEL™ Lyocell.

TENCEL™ Modal được sản xuất như thế nào?

TENCEL™ Modal cũng sử dụng cellulose từ gỗ nhưng được sản xuất theo quy trình viscose được điều chỉnh. Cellulose được xử lý, hòa tan, lọc, kéo thành sợi và cắt thành xơ staple phục vụ cho quá trình kéo sợi dệt.

So với Lyocell, Modal thiên về cảm giác mềm, linh hoạt và khả năng duy trì độ mềm trong quá trình sử dụng. Modal có thể được dùng riêng hoặc pha với Cotton và nhiều loại sợi khác tùy theo mục đích thiết kế sản phẩm.

Vải Tencel có những đặc điểm gì?

Đặc tính của một tấm vải Tencel không chỉ phụ thuộc vào bản thân sợi mà còn chịu ảnh hưởng của tỷ lệ TENCEL™, kiểu dệt, mật độ vải và quá trình hoàn tất. Tuy nhiên, các sản phẩm sử dụng sợi TENCEL™ thường có một số đặc điểm đáng chú ý dưới đây.

Bề mặt mềm mịn

Sợi TENCEL™ Lyocell và Modal được biết đến với cảm giác mềm và mịn khi tiếp xúc. Khi dệt thành vải, đặc tính này có thể tạo ra bề mặt dễ chịu đối với các sản phẩm thường xuyên tiếp xúc với da như quần áo, ga trải giường hoặc vỏ gối.

Mức độ mềm thực tế không giống nhau ở tất cả sản phẩm Tencel. Vải 100% TENCEL™, vải pha Cotton hay các cấu trúc dệt khác nhau có thể tạo cảm giác hoàn toàn khác nhau dù cùng có thành phần sợi TENCEL™.

Khả năng điều tiết độ ẩm

Cấu trúc cellulose giúp sợi TENCEL™ có khả năng hấp thụ và điều tiết độ ẩm. Đặc tính này góp phần hạn chế cảm giác ẩm trên bề mặt vải và tạo cảm giác dễ chịu hơn trong quá trình sử dụng.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi loại vải Tencel đều có mức thấm hút giống nhau. Khả năng quản lý độ ẩm của vải thành phẩm còn phụ thuộc vào thành phần pha sợi, độ dày và cấu trúc dệt.

Cảm giác mát và thoáng

Nhờ khả năng điều tiết độ ẩm, vải chứa sợi TENCEL™ thường mang lại cảm giác khô thoáng và mượt khi tiếp xúc. Đây cũng là lý do chất liệu này thường được sử dụng cho quần áo mặc trong thời tiết nóng và các sản phẩm chăn ga gối.

Cảm giác “mát” vẫn mang tính tương đối. Một tấm vải Tencel dày, dệt chặt sẽ cho trải nghiệm khác với loại vải mỏng và nhẹ. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào tên chất liệu để đánh giá khả năng thoáng mát của một sản phẩm.

Độ rũ và độ bền

Vải chứa sợi TENCEL™ thường có độ rũ tương đối tốt, tạo nếp mềm thay vì cảm giác cứng. TENCEL™ Lyocell nổi bật với độ bền kéo cao trong nhóm sợi cellulose, trong khi TENCEL™ Modal thiên nhiều hơn về độ mềm và tính linh hoạt.

Độ bền của sản phẩm cuối cùng vẫn phụ thuộc vào tỷ lệ pha sợi, cấu trúc vải, công nghệ hoàn tất và cách sử dụng. Vì vậy, không thể kết luận mọi loại vải có nhãn Tencel đều có độ bền giống nhau.

Ưu điểm và nhược điểm của vải Tencel

Vải Tencel có nhiều đặc tính phù hợp với thời trang và chăn ga gối, nhưng cũng không phải lựa chọn tốt nhất trong mọi trường hợp.

Nhìn chung, vải Tencel phù hợp với người ưu tiên bề mặt mềm mịn, độ rũ và khả năng điều tiết ẩm. Tuy nhiên, khi mua sản phẩm vẫn cần xem thành phần sợi, quy cách vải và hướng dẫn sử dụng thay vì mặc định mọi sản phẩm Tencel đều có chất lượng tương đương nhau.

Các loại và thuật ngữ Tencel phổ biến

Khi mua chăn ga hoặc quần áo Tencel, người dùng có thể gặp các tên gọi như Lyocell, Modal, 40s, 60s, 80s, 100s hoặc 100% Tencel. Những thuật ngữ này không nằm trong cùng một hệ phân loại.

Tencel 40s, 60s, 80s, 100s là gì?

Trong ngành chăn ga, các ký hiệu như 40s, 60s, 80s hoặc 100s thường được sử dụng để mô tả quy cách sợi. Tuy nhiên, trước khi diễn giải con số này cần xác định nhà sản xuất đang sử dụng hệ chi số nào.

Nếu sử dụng hệ English Cotton Count (Ne), số càng cao thì sợi càng mảnh. Ví dụ, sợi 60s sẽ mảnh hơn sợi 40s khi cùng sử dụng hệ đo này.

Tuy nhiên, chi số sợi không đồng nghĩa với mật độ sợi của tấm vải. Con số 80s hoặc 100s không tự cho biết vải có bao nhiêu sợi trên một đơn vị diện tích, cũng không thể dùng riêng để kết luận vải tốt hơn hay bền hơn. Chất lượng thành phẩm còn phụ thuộc vào mật độ dệt, cấu trúc vải, thành phần sợi và công nghệ hoàn tất.

Vì cách sử dụng các ký hiệu này có thể khác nhau giữa các nhà cung cấp, người mua nên kiểm tra thông số kỹ thuật cụ thể của từng sản phẩm thay vì chỉ so sánh dựa vào số “s”.

100% Tencel là gì?

100% Tencel thường được dùng để chỉ sản phẩm có thành phần sợi được công bố hoàn toàn từ sợi mang thương hiệu TENCEL™, không pha thêm Cotton, Polyester, Elastane hoặc các loại sợi khác.

Tuy nhiên, “100% Tencel” không có nghĩa mọi sản phẩm sẽ có độ mềm, độ rũ hay khả năng co giãn giống nhau. Những đặc tính này còn phụ thuộc vào sản phẩm sử dụng TENCEL™ Lyocell hay Modal, cấu trúc dệt và cách hoàn thiện vải.

Lụa Tencel là gì? Tencel có phải là lụa không?

Tencel không phải là lụa tơ tằm. Lụa tự nhiên được tạo thành từ sợi protein do tằm tạo ra, còn TENCEL™ Lyocell và Modal là sợi cellulose tái sinh có nguyên liệu từ gỗ.

“Lụa Tencel” là cách gọi thương mại phổ biến đối với một số loại vải chứa sợi TENCEL™ có bề mặt mềm, mượt, độ rũ hoặc độ bóng tạo cảm giác gần giống lụa. Đây không phải tên một loại sợi riêng và cũng không đồng nghĩa với việc sản phẩm có chứa tơ tằm.

Một số loại vải Tencel có thể sử dụng kiểu dệt satin để tạo bề mặt bóng và mượt hơn, nhưng không phải mọi sản phẩm được gọi là “lụa Tencel” đều mặc định sử dụng cùng một kiểu dệt. Khi mua, nên kiểm tra riêng thành phần sợi và thông số sản phẩm.

Vải Tencel được ứng dụng vào đâu?

Nhờ sự kết hợp giữa độ mềm, khả năng điều tiết độ ẩm và độ rũ, sợi TENCEL™ được sử dụng trong nhiều nhóm sản phẩm khác nhau, trong đó phổ biến là thời trang và đồ dùng phòng ngủ.

Trong thời trang

TENCEL™ Lyocell và Modal có thể xuất hiện trong áo sơ mi, váy, đồ mặc nhà, đồ lót, đồ thể thao và Denim. Modal thường được sử dụng trong những sản phẩm cần cảm giác mềm sát da, trong khi Lyocell có thể được ứng dụng ở nhiều loại trang phục cần kết hợp độ mềm với độ bền của sợi.

Trong chăn ga gối

Trong ngành chăn ga gối, vải chứa sợi TENCEL™ được sử dụng nhờ bề mặt mềm mịn và khả năng điều tiết độ ẩm, phù hợp với các sản phẩm có thời gian tiếp xúc với da tương đối dài như ga giường, vỏ gối và mền.

Tonybed hiện ứng dụng chất liệu này trong các dòng ga giường Tencel và mền Tencel. Tùy sản phẩm, vải có thể khác nhau về quy cách sợi, mật độ dệt, cấu trúc và cách hoàn thiện, nên cảm giác bề mặt và mức giá cũng có thể khác nhau.

Cách nhận biết và bảo quản vải Tencel

Cách nhận biết vải Tencel

Không thể xác định chính xác một tấm vải có chứa sợi TENCEL™ chỉ bằng cách sờ tay, nhìn độ bóng hoặc thử độ nhăn. Nhiều loại vải cellulose hoặc vải pha khác cũng có thể tạo cảm giác mềm và mượt tương tự.

Cách thực tế hơn là kiểm tra nhãn thành phần sợi, thông tin kỹ thuật của sản phẩm và nguồn gốc từ nhà sản xuất. Những đặc điểm cảm quan như mềm, rũ hoặc mượt chỉ nên dùng để tham khảo, không phải bằng chứng xác định thành phần TENCEL™.

Cách bảo quản vải Tencel

Cách chăm sóc phù hợp phụ thuộc vào thành phần và cấu trúc của từng sản phẩm. Vì vậy, ưu tiên đầu tiên vẫn là đọc hướng dẫn giặt trên nhãn sản phẩm.

Nhìn chung, nên ưu tiên chế độ giặt nhẹ, tránh nhiệt độ quá cao nếu nhà sản xuất không khuyến nghị, hạn chế vặn xoắn mạnh và để sản phẩm khô hoàn toàn trước khi cất giữ. Với sản phẩm pha nhiều loại sợi, hướng dẫn bảo quản có thể khác với vải 100% TENCEL™.

Câu hỏi thường gặp về vải Tencel

Vải Tencel có tốt không?

Vải Tencel là lựa chọn phù hợp với người ưu tiên bề mặt mềm mịn, khả năng điều tiết độ ẩm và độ rũ. Tuy nhiên, chất lượng thực tế phụ thuộc vào loại sợi, tỷ lệ TENCEL™, cấu trúc dệt và cách hoàn thiện nên không thể đánh giá mọi sản phẩm Tencel giống nhau.

Vải Tencel có mát không?

Vải chứa sợi TENCEL™ thường tạo cảm giác khô thoáng và dễ chịu nhờ khả năng điều tiết độ ẩm. Tuy nhiên, mức độ mát thực tế còn phụ thuộc vào độ dày, mật độ dệt, thành phần pha sợi và điều kiện sử dụng.

Vải Tencel có co giãn không?

Bản thân sợi TENCEL™ không có tính đàn hồi cao như Elastane hoặc Spandex, nhưng độ co giãn của vải thành phẩm còn phụ thuộc vào cấu trúc dệt. Vải dệt kim có thể có độ giãn cơ học ngay cả khi không pha Spandex, trong khi nhiều loại vải dệt thoi sẽ ít co giãn hơn.

Vải Tencel có nhăn không?

Vải Tencel vẫn có thể xuất hiện nếp nhăn. Mức độ nhăn phụ thuộc vào loại sợi, cách dệt, thành phần pha và quá trình giặt sấy, vì vậy không nên xem Tencel là chất liệu có khả năng chống nhăn hoàn toàn.